header-hoog-EKK-PKN-Jacobikerk.jpg

Ons verhaal

Voor gesloten deuren

Hoe de kerk uit ons straatbeeld verdwijnt

Dit herkent u vast: u bent met de auto op weg naar een stad die u niet goed kent. Daar wilt u in het centrum terechtkomen. Wie voert dan niet als eerste de locatie ‘Kerkstraat’ of ‘Kerkplein’ in in de navigatie? Dat heeft een reden: kerktorens zijn sinds jaar en dag beeldbepalende punten in het Nederlandse landschap. Maar zal dit ook zo blijven?

Per week sluiten twee kerken of kloosters hun deuren

Kerkbezoek loopt terug

Het belang van de gebouwen aan onze horizon is al jaren geen graadmeter meer voor het aantal bezoekers dat een kerk op zondagochtend mag verwelkomen. De kerkgang vertoont al jaren - al decennia zelfs - een neergaande lijn. Natuurlijk heeft dat invloed op de gebouwen. Het is ondoenlijk om een gebouw met gemiddeld twintig zondagse bezoekers draaiende te houden. De kosten wegen niet langer op tegen de baten. En dus sluiten talloze kerkgebouwen noodgedwongen de deuren.

De cijfers

Het staat als een paal boven water dat veel kerken aan de eredienst onttrokken zullen worden. De rooms-katholieke kerk rekent op ongeveer duizend gebouwen in de komende jaren. Voor de protestantse kerken verwachten we een soortgelijk aantal. Een rekensom leert dat we in de komende jaren kunnen rekenen op twee kerksluitingen per week.

Gehuil van baby’s en getinkel van glazen

Nieuwe functie

In de voormalige Utrechtse Maria Minor is nu dagelijks het getinkel van glazen te horen. De schuilkerk werd omgetoverd tot biercafé. De vroegere Sacramentskerk in Gouda is nu het toneel van een consultatiebureau. De Arnhemse Janskerk biedt onderdak aan Nederlands eerste memorarium: een urnentuin. Een steenworp verder, in de voormalige Jozefkerk in Arnhem, tonen jongeren hun kunsten op een skateboard. De kerk kreeg een nieuwe bestemming als indoor skatehal.

Oude en nieuwe elementen


In Belgisch biercafé Olivier hebben de ontwerpers met het nieuwe interieur ingespeeld op elementen uit het oorspronkelijke interieur. Oude interieurelementen zijn behouden, zoals de kroonluchters, de 18de-eeuwse houten beeldengroep, het orgel en de altaarnissen. Door het behoud van deze interieurelementen wordt een brug geslagen tussen de oude en nieuwe functie. Ook de donkere eikenhouten lambrisering en meubels passen bij de eikenhouten elementen die vroeger in de kerk stonden, zoals de preekstoel en de kerkbanken. Hierdoor blijft de oorspronkelijke uitstraling gedeeltelijk behouden.

Kijk hier naar een kerk met een nieuwe bestemming

Voorwerpen op drift

Als een kerkgebouw een nieuwe functie krijgt, kunnen de religieuze voorwerpen meestal niet ter plaatse blijven. En dat is de uitdaging van dit moment: wat kunnen we betekenen voor al die binnenkort dakloze voorwerpen?