Gele-trui-op-tt-textiel.jpg

Ons verhaal

Is de gele trui een reliek?

Iedere tijd zijn eigen helden

Heel wat mensen zouden er vandaag de dag veel voor over hebben om in het bezit te komen van een gele trui van Andy Schleck, Joop Zoetemelk of Lance Armstrong. Natuurlijk bij voorkeur een goed bezweet en vies exemplaar dat ze droegen tijdens de Tour de France. Het vereren van helden is van alle tijden.

Iedere periode kent zijn eigen heiligen: van Franciscus van Assisi tot Martin Luther King

Niets nieuws onder de zon

Al in de Middeleeuwen werd elk aandenken dat herinnerde aan een heilige met uiterste zorg en verering omringd. Om precies dezelfde reden als nu: het idee dat er iets van de gewaardeerde persoon in dat souvenir, dat aan­denken is terechtgekomen waardoor het magische krachten zou hebben.

Geroemd, vereerd en heilig verklaard

De helden van de Middeleeuwen waren vaak heiligen, mensen die een bijzonder deugdzaam leven hadden geleid of die hun leven hadden opgeof­ferd voor hun geloof in Christus. Na hun dood werden zij geroemd, vereerd en heilig verklaard. Net zoals van de helden van nu wilde iedereen iets van hen hebben of beelden van hen aanraken. Een beroemde heilige was Ursula, een Engelse koningsdochter.

Heilige Ursula

Topstuk,-Heilige-Ursula-en-reisgenoten,-ABM-bh00252 03

Ursula wil haar leven wijden aan Christus. Ze vertrekt op bedevaartstocht naar Rome. Volgens de legende sluiten elfduizend maagdelijke reisgenotes en andere gelovigen zich bij haar aan. Op de terugreis overvallen de Hunnen het reisgezelschap bij Keulen. Ursula mag kiezen: trouwen met de heidense Hunnenkoning of de marteldood. Vroom als zij is, houdt zij zich aan haar belofte aan Christus. Zij heeft hiermee een belangrijke voorbeeldfunctie.

Een bijzonder kistje

Thomas Becket (1117-1170) was aarts­bisschop van Canterbury. Becket is in zijn jonge jaren bevriend met koning Hendrik II van Engeland. Later krijgen de twee onenigheid over de verhouding tussen Kerk en staat. Als Hendrik zijn beklag doet over de aartsbisschop worden zijn woorden door een aantal ridders (te) letterlijk genomen. Zij vermoorden Becket in zijn eigen kathedraal. Zijn overblijfselen werden ooit in dit bijzondere kistje, waarop de brute moord is afgebeeld, bewaard.

Luister naar het verhaal over Thomas Becket

Beschermers

Heiligen hadden niet alleen een voorbeeldfunctie. Soms werden zij patroonheili­gen: beschermers van bepaalde personen, steden en gilden. Omdat de heiligen in de hemel dicht bij God zaten, konden zij bij hem misschien een goed woordje doen voor de gelovigen op aarde. De mensen richtten zich daarom in hun gebeden vaak tot heiligen. Zo is Christoffel de beschermheilige van de reizigers. De reus Christoffel woonde bij een woeste rivier. Hij maakte zich verdienstelijk door pelgrims naar de overkant te dragen.

Geen plotselinge dood

praatje-plaatje-detail-christoffel-ABM-bh00251_01.jpg

Op een nacht wilde een klein kind door Christoffel worden overgezet. Tijdens de overtocht werd het kind steeds zwaarder. Nadat de heilige de overkant had bereikt, vertelde het kind hem dat hij Christus, de Koning van de wereld, op zijn schouders had gedragen. Christoffel was in de Middeleeuwen populair. Men geloofde, wanneer men Christoffel de betreffende dag gezien had, niet door een plotselinge dood overvallen te kunnen worden. Zijn beeld stond daarom vaak bij de uitgang van een kerk.

Kostbare relieken werden bewaard in schitterende kunstvoorwerpen

Een ereplaats

Zoals echte fans dat felbegeerde haarlokje van Brad Pitt niet zomaar in de kast gooien, maar het een speciale plaats geven, zo maakten de middeleeuwse heiligenvereerders de meest schitterende kunstvoorwerpen om te bewaren wat hen zo dierbaar was. Bijvoorbeeld deze reliekbuste van een gezellin van Ursula. Volgens de overlevering zat hier ooit een stukje van haar schedel in.