OKM-h3-f.jpg-maria-hemelvaart.jpg

Ons verhaal

Maria-Hemelvaart

Een extra verjaardag voor Maria's

Op 15 augustus wordt Maria-Hemelvaart gevierd. In de rooms-katholieke Kerk en katholieke landen is dit een hoogfeest, net als bijvoorbeeld Kerstmis en Pasen. In onder andere België, Frankrijk en Italië is het zelfs een vrije dag. Voor vrouwen en meisjes met de naam Maria was dit vroeger ook een speciale dag. Zij vierden dan hun naamdag, eigenlijk een extra verjaardag.

Wat vieren we?

Maar wat wordt er eigenlijk gevierd? Christenen herdenken dat Maria na haar overlijden in de hemel komt. Het in de volksmond gebruikte ‘Maria-Hemelvaart’ is volgens het katholieke geloof eigenlijk niet juist, omdat Maria niet zoals Jezus zelf ten hemel opstijgt, maar door God in de hemel wordt opgenomen. Het feest wordt daarom ook wel Maria-Tenhemelopneming genoemd.

Wat zien we?

OKM-h3-f-maria-hemelvaart.jpg

Brevier van Beatrijs van Assendelft
Delft, ca. 1485, OKM h3, 163v

Maria wordt begeleid door engelen in de hemel opgenomen. Recht boven haar zien we de heilige geest, geflankeerd door Christus en God.

Het sterven van Maria valt in de traditie samen met haar tenhemelopneming.

Dormitio Mariae

Het feest heette eerst Dormitio Mariae, dat 'het ontslapen van Maria' betekent. Deze naam verwijst naar een oude overlevering die vertelt dat Maria op de Berg Sion in Jeruzalem stierf te midden van de apostelen. Na haar dood wordt Maria wakker in het eeuwige leven.

Omringd door apostelen

Omringd door apostelen ligt Maria met gesloten ogen op bed. Haar handen liggen gevouwen op haar schoot. Johannes kijkt treurig op haar neer. Hij draagt een lelietak. De apostel helemaal links houdt een processiekruis vast, de voorste van de vier apostelen aan de rechterkant een kaars. De zittende apostelen op de voorgrond lezen gebeden. Boven hen zweeft Christus op de wolken. Hij is overgeschilderd. Mogelijk droeg hij oorspronkelijk de ziel van Maria naar de hemel.

Deel van een altaarstuk

ABM-s00026.jpg

Dit paneel maakt deel uit van een altaarstuk. Het middengedeelte is verloren gegaan. Wanneer het altaar is geopend, zijn de binnenzijden van de vleugels met daarop taferelen uit het leven van Maria te zien, waaronder ook de scène van Maria op haar sterfbed. Door het gebruik van stralende kleuren en gouden achtergrond maken zij een feestelijke indruk. In gesloten toestand zijn de in soberder tinten geschilderde scènes uit het lijden van Christus zichtbaar.

Koningin van de hemel

Een week na het Hoogfeest van Maria-Tenhemelopneming, op 22 augustus, viert de Katholieke Kerk de gedachtenis van Maria's kroning tot koningin van de hemel. De gedachtenis 'Maria Koningin' werd in 1955 door paus Pius XII ingevoerd, een jaar na het Maria-jaar 1953-1954.

Zij staat tussen hemel en aarde

Kroning van Maria

In de iconografie is Maria vaak voorgesteld als vrouw die aan de rechterhand van haar hemelse zoon zit. Hij kroont zijn moeder als teken van haar bijzondere rol in de heilsgeschiedenis. Omdat zij de moeder van Christus is, wordt wel van Maria gezegd dat ze in de hemel een goed woordje bij God kan doen voor de mensen.