Franciscus_TT00537_01.jpg

Ons verhaal

4 oktober Dierendag

De feestdag van Franciscus

De hond krijgt een lekker bot, de kat een speeltje en voor de eendjes in het park is er brood. De cavia mag mee naar school… Maar dat is niet het enige: actiegroepen vragen op deze dag aandacht voor dieren die worden verwaarloosd, mishandeld of commercieel worden uitgebuit. Overal ter wereld wordt stilgestaan bij de rechten van de dieren. Met Dierendag is het feest voor alle dieren!

van sterfdag tot dierendag

4 Oktober is ook de sterfdag van Sint-Franciscus van Assisi (1181/82 - 1226). Deze heilige werd bewonderd omdat hij mensen in nood hielp en een nauwe verbondenheid met God had. Maar ook zijn bijzondere relatie met allerlei dieren sprak tot de verbeelding. Nu kennen de meeste mensen hem vooral van zijn liefde voor de natuur. In de twintigste eeuw ontstaat er een sterke opleving in de belangstelling voor Franciscus als dierenvriend. Tijdens een internationaal congres van de dierenbescherming in 1929 wordt zijn sterfdag uitgeroepen tot wereld-dierendag.

Glas in lood raam

Franciscus-praat-met-de-vissen-glas-BMH-v03943a_01.jpg

4 Oktober is ook de feestdag van Sint Franciscus, de heilige die met de dieren sprak. Op de tentoonstelling Feest! Weet je wat je viert is dit prachtige glas in lood raam te zien, waarop Franciscus praat met de vissen.

Wist je dat...

Volgens onze dagindeling stierf Franciscus in de avond van 3 oktober. In de Middeleeuwen versprong de dag echter niet om twaalf uur ’s nachts, maar op het moment dat het ’s avonds donker werd. Vandaar dat zijn sterfdag toen op 4 oktober viel.

Franciscus

Franciscus groeit op in een welvarend milieu. Hij werkt bij zijn vader in de winkel, die lakenkoophandelaar is. Maar het bevalt hem niet. Hij wil iets anders met zijn leven, maar wat? Uiteindelijk zal hij een zwervend bestaan leiden. Hij trekt rond, met niets anders aan dan een ruwharige pij, bijeengebonden met een touw. Hij vertelt iedereen over het leven en lijden van Christus. Velen zullen hem volgen. Franciscus wordt de leider van een nieuwe orde: de orde van franciscanen of minderbroeders.

De datum was snel gekozen

Franciscus-affiche-dierendag-TT00548_01.jpg

Het idee om een speciale dag voor dieren in het leven te roepen komt van mevrouw Winter uit Brno (Tsjechië). In 1927 schrijft zij een brief met haar idee naar Margaret Ford, de voorzitster van de wereldvereniging van de dierenbescherming. Zij is meteen enthousiast. Een datum hiervoor is snel gekozen: de feestdag van Franciscus! In 1929 keurt een internationale vergadering van dierenbeschermers in Wenen het plan goed. Een jaar later wordt Dierendag voor het eerst in Nederland gehouden.

Franciscus tussen de vogels, Francesco Coppola Castaldo, 1878, Museum voor Religieuze Kunst Uden

Dierenvriend

Dieren waren voor Franciscus zijn broeders, zijn vrienden. Er zijn verschillende verhalen over hem bekend, waaruit die liefde blijkt. Een legende vertelt over het stadje Gubbio, waar hij een wilde wolf temde. Een andere legende gaat over zijn vogelpreek: Als de mensen niet naar hem willen luisteren, vertelt hij de vogels over zijn liefde voor God.

Zelfs de vogels kwamen uit de bomen om naar hem te luisteren

Het Zonnelied

Aan het eind van zijn leven beschrijft Franciscus zijn liefde voor de natuur en voor al wat leeft in Laudato Sì, Het Zonnelied:

Laudato sie, mi signore, cun tucte le tue creature,
spetialmente messor lo frate sole,
lo qual’è iorno, et allumini noi per loi.

Vertaling:
Wees geprezen, mijn Heer met al uw schepselen,
vooral door mijnheer broeder zon,
die de dag is en door wie Gij ons verlicht.

Luister naar een uitvoering van het Zonnelied