header-laag-deelcollecties-middeleeuwse-beeldhouwkunst.jpg

Onderzoek

We doen op veel verschillende terreinen onderzoek. De kennis wordt ingezet voor tentoonstellingen en publicaties, maar ook spelen educatie, talentonwikkeling en digitalisering een grote rol. Lees hieronder meer over de reikwijdte van ons onderzoek, waarin ook samenwerking met andere partijen een grote plaats inneemt.

 

De basis voor elke tentoonstelling is wetenschappelijk onderzoek

Tentoonstellingen

Tentoonstellingen worden altijd samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Voorbeelden zijn tentoonstellingen zoals Ontsnapt aan de Beeldenstorm (2012) en Het geheim van de Middeleeuwen (2015) en de bijbehorende standaardwerken.

Waarderingssystematiek

In 2011 heeft Museum Catharijneconvent met een groot aantal (wetenschappelijke) partners de Handreiking roerend religieus erfgoed ontwikkeld. Onderdeel van de Handreiking is het Waarderingskader roerend religieus erfgoed. Dankzij de Handreiking en het Waarderingskader kunnen de kerkgemeenschappen samen met de erfgoedspecialisten hun collectie inventariseren en de waarde ervan bepalen. Deze nieuw ontwikkelde systematiek kan rekenen op veel navolging.

Kerkensembles geven inzicht in godsdienstige ontwikkelingen, maar ook in de bredere cultuur

Voor de eeuwigheid

Het museum is initiatiefnemer van het nationaal kerkinterieurproject Voor de eeuwigheid. Binnen dit project doen we onderzoek naar het Nederlandse kerkinterieur van de late Middeleeuwen tot heden. De kerkensembles geven niet alleen inzicht in godsdienstige ontwikkelingen, maar ook in de bredere cultuur, zoals economische en sociale verhoudingen. De resultaten van het onderzoek worden gepresenteerd tijdens een symposium en verschijnen in een wetenschappelijke publicatie met veel aandacht voor fotografie. We werken voor dit onderzoek samen met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE), de Rijksuniversiteit Groningen, de Radboud Universiteit, de Rooms-Katholieke Kerk en de Protestantse Kerk in Nederland.

Als moedermuseum stimuleren we afstemming op het gebied van religieuze collecties

Collectie Nederland

Een andere vorm van kennis over religieus erfgoed buiten de museummuren is onze kennis over onderdelen van de Collectie Nederland, meer specifiek de christelijke Collectie Nederland. Deze kennis zetten we in op het gebied van collectiebeleid en op het gebied van educatie. Om een goed beeld te krijgen van de christelijke Collectie Nederland hebben we de afgelopen jaren het collectiebeleid van de Nederlandse musea met religieuze collecties geïnventariseerd. Als moedermuseum stimuleren we nadere afstemming op het gebied van religieuze collecties en collectiemobiliteit.

Feest! door heel Nederland

De samenwerking met musea door heel Nederland komt ook tot uiting in het educatieproject Feest! Weet wat je viert. Dit project wordt landelijk uitgezet zodat binnen tien jaar elke school in Nederland kan deelnemen aan het programma Feest!. Op dit moment zijn er al vestigingen in het Bijbels Museum en Ons' Lieve heer op Solder in Amsterdam en kijken we uit naar de samenwerking met het Openluchtmuseum in Arnhem, het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen, Huis Bergh in 's-Heerenberg en Orientalis in de omgeving Nijmegen. De partners maken allen gebruik van praktijkgericht onderzoek verricht door Museum Catharijneconvent.

We doen onderzoek naar honderden objecten

Deelcollecties en objectgericht onderzoek

Het museum heeft zes deelcollecties waarmee het zich in (inter)nationaal opzicht onderscheidt: middeleeuwse beeldhouwkunst, schilderijen van de vijftiende tot en met de zeventiende eeuw, handschriften en oude drukken, textilia, liturgische voorwerpen en devotionalia. Naar iedere deelcollectie verricht het museum wetenschappelijk onderzoek. Dit strekt zich uit naar de Collectie Nederland en de Collectie Europa. Jaarlijks krijgen we vele honderden objecten aangeboden. Hiernaar wordt steeds onderzoek verricht. Slechts een klein percentage hiervan wordt opgenomen in de collectie. Het museum doet ook onderzoek voor bruiklenen en publicaties.

De urgentie om verhalen vast te leggen is hoog

Immaterieel erfgoed

Bij religieus erfgoed zijn materieel en immaterieel erfgoed onlosmakelijk met elkaar verbonden. Objecten krijgen hun betekenis door gebruiken, handelingen en rituelen. We hebben met de website Catharijneverhalen een start gemaakt met het verzamelen van verhalen naar aanleiding van tentoonstellingen. Dit zullen we gaan uitbreiden door structureel op zoek te gaan naar deze verhalen. De urgentie voor collectievorming op het gebied van immaterieel erfgoed is hoog. De herinneringsverhalen uit de 20e en 21e eeuw kunnen we immers nu nog vastleggen.

Technisch onderzoek

Tijdens restauraties, verricht door externe restauratoren, wordt vaak ook technisch onderzoek uitgevoerd. In het geval van de schilderkunst betreft het onder meer het bestuderen van schilderijen met infraroodreflectografie. Conservator dr. Micha Leeflang is hier als expert op het gebied van de technische kunstgeschiedenis bij betrokken. Zij doet in dit kader ook veelvuldig advies- en onderzoekswerk voor externen. Daarnaast werkt Micha Leeflang samen met de restauratieopleiding van de Universiteit van Amsterdam en heeft zij nauwe banden met de opleiding kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen. Museum Catharijneconvent is tevens een van de initiatiefnemers van de RKD-database ‘Marks on Art’. Kijk hier voor meer informatie. 

Talentontwikkeling

Conservator Tanja Kootte werkt als J.G. van Oord Jzn. conservator voor het Nederlandse Protestantisme structureel samen met de Vrije Universiteit. Jaarlijks worden daarnaast ook studenten van de Master conservatorenopleiding van de Rijksuniversiteit Groningen opgeleid in het museum. Het museum werkt ook samen met de Reinwardt Academie, de School of Catholic Theology van Tilburg University en Fontys Hogeschool Theologie en Levensbeschouwing. Het museum ontvangt en faciliteert veel werkgroepen van verschillende universiteiten en hogescholen. Omgekeerd geven onze experts colleges op universiteiten en hogescholen.