header_tentoonstelling_vormen_van_verdraagzaamheid.png

Tentoonstelling

Vormen van Verdraagzaamheid

Religieuze (in)tolerantie in de Gouden Eeuw

Sinds Willem van Oranje ‘vrijheid van geweten’ tot een van zijn strijdpunten maakte, beschouwen we onszelf als een tolerant volk. Maar leidde vrijheid van geweten ook vanzelfsprekend tot godsdienstvrijheid? Vormen van Verdraagzaamheid vertelde het verhaal over de religieuze (in)tolerantie in de Gouden Eeuw.

 

Hoe tolerant was Nederland?

Religieuze verdeeldheid

Religieuze hervormingen leiden in de zestiende eeuw tot het ontstaan van meerdere stromingen binnen het christelijk geloof. Hoewel de gereformeerde kerk een bevoorrechte positie krijgt, hangen ook remonstranten, doopsgezinden, lutheranen en katholieken elk het in hun ogen ware geloof aan. Toch moeten de burgers samen door één deur. In de praktijk blijken ze ook in staat om met elkaar te leven. Tot voor kort is dat vermogen toegeschreven aan de vrijheidslievende inborst van de Hollander. Dit beeld is inmiddels genuanceerd; de tentoonstelling liet zien dat men elkaar tolereerde uit pure noodzaak en niet uit idealisme.

De tentoonstelling bevatte spectaculaire bruiklenen

Topstukken

Vormen van Verdraagzaamheid verhaalde over verborgen schuilkerken achter gevels van woonhuizen, over de manier waarop mensen hun geloof dichtbij zich hielden met gebruiksvoorwerpen en over kunstenaars die opdrachten uitvoerden voor mensen met een andere geloofsovertuiging. Dat waren zeker niet de minste kunstenaars: meesters als Frans Hals, Rembrandt, Jan Steen en Pieter Saenredam waren vertegenwoordigd. De tentoonstelling bevatte spectaculaire bruiklenen: van de beroemde boekenkist van Hugo de Groot tot de grootste tekening ooit in Utrecht gemaakt, Joachim Wtewaels Vrijheid van Consciëntie.