Geen afbeelding beschikbaar
  • /media/adlib/OKM%20b1_2.jpg
  • /media/adlib/OKM%20b1_1.jpg

onbekend

Mannelijke heilige

-

Objectspecificatie

Objectnaam
beeld
Materiaal
eikenhout, verf, goud
Afmetingen
Huidige locatie
Niet in het museum te zien
Verwervingsmethode
oud bezit
Verwervingsdatum
onbekend
Verwervingsbron
Objectnummer
OKM b1

Objectbeschrijving

Petrus (?) is frontaal weergegeven, rustend op zijn linkerbeen. Zijn hoofd is iets naar rechts geneigd. In zijn linkerhand houdt hij een boek, in zijn halfgeheven rechterhand droeg hij zijn attribuut, een sleutel, die echter van later datum is. (zie opm.) Zijn gezicht is omgeven door krullende lokken en een krullende baard. Het voorhoofd is kalend met in het midden één haarlok. De heilige staat op een veelhoekige grond.

Petrus (?) is gekleed in een mantel met capuchon, die op de borst met twee knoopjes is gesloten. De mantel is opgenomen onder de rechterarm, zodat daar een aantal diepe, gebroken plooien ontstaat. Over de linkerarm is de mantel teruggeslagen. De mantel valt links aan de voorzijde in een bundel pijpplooien neer, waarboven de mantelzoom een zigzaglijn vormt. De heilige draagt een lang, met een riem gegord gewaad, dat in pijpplooien tot over zijn schoenen met spitse neuzen valt. Aan de riem hangt een mes.

Polychromie:
Het beeld is overschilderd met een glanzende, gebroken witte olieverflaag. De riem is verguld, de sokkel zwartbruin. In de beschadigingen van deze latere afwerking is een dik pakket afwerkings- en polychromielagen zichtbaar. De lagen zijn van onderen naar boven vermeld. Mantelrand: rood, zwart, vergulding, geel, meerdere witte lagen, roze, meerdere witte lagen. Buitenzijde kleed: zwart, gelig, blauwgroen, roze, rood, gelig, meerdere witte, gelige en grijzige lagen, rood, meerdere witte lagen. Boek: gelig, meerdere witte lagen, groen, meerdere witte lagen. Sokkel: oranjerood, geel, grijs, wit.

Techniek:
Aan de achterzijde uitgehold; vrij smalle uitholling met vrij brede gutssporen. Bewerkingssporen van het afvlakken onderaan de achterzijde. De kern lag aan de achterzijde, in het werkblok. Bovenop het hoofd niet uitgewerkt. Ook de middenbaan van het haar achterop het hoofd niet uitgewerkt.
De linkerhand met het boek lijkt apart aangezet met een nagel. Ook de rechterhand lijkt aangezet. Moeilijk te bepalen vanwege de dikke afwerkingslagen.
Voorm. oorspr. bevestiging?: boven in de uitholling een grote, gesmede nagel.

Staat:
Het attribuut, de sleutel, is van later datum.
Bij de rechtervoet is een vierkant gedeelte van het standvlak afgebroken (spijkergat in breukvlak).
Aan onderzijde, onder het standvlak, is een modern plankje bevestigd.
Het standvlak is radiaal gescheurd. Boven de uitholling drie vierkante gaten en twee afgebroken nagels. Een spijkergat rechts van de uitholling.
De verflaag is sterk gecraqueleerd, vertoont enkele lacunes en staat hier en daar op.

Aanvullende informatie

Van Vlierden: Het is moeilijk voorstelbaar dat OKM b1 en OKM b2 Petrus en Paulus zouden voorstellen. Het schoeisel is bij beiden in strijd met de gebruikelijke iconografie: apostelen gaan immers blootsvoets. Het kleed met splitten is voor een Paulus ook hoogst ongebruikelijk. Zowel op iconografische als stilistische gronden rijzen bij mij twijfels over de authenticiteit van deze stukken. De manier waarop de Paulus is afgewerkt, met name de uitwerking van het haar boven op het hoofd, is eveneens ongebruikelijk. Het verloop van zijn mantel is zo te zien door de snijder niet goed begrepen: op de linkerschouder van de heilige is een teruggeslagen mantelrand gecombineerd met een die diagonaal vanaf de knopen naar de arm, onder het teruggeslagen gedeelte doorloopt. Het grote aantal afwerkingslagen, dat bovendien bij beide stukken overeenkomt, pleit toch voor een hoge ouderdom en toont aan dat de stukken lange tijd dezelfde gebruiksgeschiedenis hadden. Vanwege het schoeisel en de niet-geestelijke dracht, moeten we misschien eerder denken aan andere heiligen, zoals bijvoorbeeld Crispinus en Crispinianus.

Bij de Petrus behoort een vergulde, houten sleutel in twee delen bestaande, die van later datum is.

Eigendomsgeschiedenis

Inv.vel: Afkomstig uit de Oud-Katholieke Parochie te Egmond. Wellicht nog afkomstig uit het oude bedehuis aan de Zuiderstraat. Vanaf 1885-1886 werd een nieuwe, grote kerk gebouwd. Wellicht was dit aanleiding voor de parochie om de twee beelden (OKM b1 en 2) aan het Oud-Katholiek Museum te schenken.

Literatuurverwijzingen

  • 2012, Kleurrijk verleden ; restauratie van beelden, Leeflang, Micha, p. 30, afb.
  • 2010, abdij van Egmond : archeologie en duizend jaar geschiedenis, Cordfunke, E.H.P., p. 160, afb. 146
  • 2004, Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600, Vlierden, M. van, p. 204, 206
  • 1966, Beeldhouwkunst [1966], Bouvy, D.P.R.A., vgl. cat. nr. 482