Geen afbeelding beschikbaar
  • /media/adlib/ABM%20s25.1_4.jpg
  • /media/adlib/ABM%20s25.1_6.jpg
  • /media/adlib/ABM%20s26.3_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20s26.3_2.jpg

onbekend

Middelrijns altaar, nederdaling van de H. Geest

-

Middelrijns altaar
Middelrijn of Westfalen?, ca. 1410
ABM s25-28 en ABM s156-158

In de loop van de veertiende eeuw raakt het gebruik van een retabel (altaarstuk) steeds meer verbreid. Een retabel staat op een stenen altaartafel en heeft meestal twee zijluiken die op kerkelijke feestdagen worden geopend.
Ook deze twee luiken maakten deel uit van een altaarstuk. Het middengedeelte is verloren gegaan. Wanneer het altaar is geopend, zijn de binnenzijden van de vleugels met daarop taferelen uit het leven van Maria te zien. Met hun stralende kleuren en gouden achtergrond maken zij een feestelijke indruk. In gesloten toestand zijn de in soberder tinten geschilderde scènes uit het lijden van Christus zichtbaar.

[afbeelding binnenzijde en buitenzijde met nummering]
Binnenzijde:
1 Boodschap aan Maria
2 Maria bezoekt Elisabet
3 Geboorte van Jezus
4 Aanbidding der koningen
5 Verrijzenis van Christus
6 Hemelvaart van Christus
7 Pinksteren
8 Sterfbed van Maria

Buitenzijde:
9 Christus in de hof van Getsemane
10 Gevangenneming van Christus (verloren gegaan)
11 Christus voor Pilatus
12 Geseling
13 Doornenkroning
14 Kruisdraging
15 Kruisafneming (?) (verloren gegaan)
16 Graflegging
17 Maria, ondersteund door Johannes
18 Longinus met de lans (verloren gegaan)

Objectspecificatie

Objectnaam
schildering
Materiaal
tempera, paneel
Afmetingen
Huidige locatie
Niet in het museum te zien
Verwervingsmethode
schenking
Verwervingsdatum
Verwervingsbron
Objectnummer
ABM s26.3

Eigendomsgeschiedenis

tot 1868 vicaris A. Seydell, Keulen; 1868 verzameling Mgr. G.W. van Heukelum († 1910), Utrecht (in een brief aan Mgr. Van Heukelum, gedateerd 5 januari 1868 (documentatie MCC), vermeldt vicaris Seydell dat hij de luiken ‘in einer oberrheinischen Dorfkirche [tussen Oberwesel en Mainz] an der Wand genagelt, ganz übertüncht, und durch ein zerstörtes Fenster der Witterung, Wind, Regen und Schnee ausgesetzt’ heeft aangetroffen); Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht; 1976 Rijksmuseum Het Catharijneconvent

Literatuurverwijzingen

  • 2017, Maria en haar betekenis in de vroege kerk, Chavannes-Mazel, C.A.
  • 2017, Maelwael : Johan Maelwael Nijmegen - Parijs - Dijon : kunst rond 1400, Roelofs, Pieter, p. 94-95, cat. nr. 7, afb.
  • 2017, Maelwael : Johan Maelwael Nijmegen - Paris - Dijon : art around 1400, Roelofs, Pieter, p. 94-95, cat. nr. 7, afb.
  • 2012, Interview met Prof. dr. Claudine Albertine Chavannes-Mazel, Chavannes-Mazel, C.A., p. 29, afb.
  • 2003, Goddelijk geschilderd : honderd meesterwerken van museum Catharijneconvent, Defoer, Henri L.M., p. 15, 26-33, afb.
  • 2002, schilderijen van Museum Catharijneconvent, Dijkstra, Jeltje, p. 96-100, afb.
  • 1992, Utrechter Altar und die Malerei um 1400 am Mittelrhein, Zipelius, Julia