Geen afbeelding beschikbaar
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%2013v_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%2014r_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%2033v_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%2034r_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%2059v_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%2060r_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%2082v_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%2082v-83r_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%2083r_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%20118v_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%20118v_2.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%20119r_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%20142v-143r_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%20145v_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%20146r_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%20198v_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%20198v_2.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%20198v_3.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20%2C%20f.%20199r_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20_1.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20_2.jpg
  • /media/adlib/ABM%20h20_3.jpg

Geert Groote, Meester van de Wodhull-Harberton Getijden

Getijden- en gebedenboek

-

Annunciatie Getijdenboek, Geert Grote, Meester van de Wodhull-Harberton Getijden, 1490-1495
Museum Catharijneconvent
ABM h20

Maria zit in een vijftiende-eeuws interieur. Op de achtergrond zijn een eigentijds hemelbed en een vensternis zichtbaar. Als Maria in haar getijdenboek leest wordt ze opgeschrikt door de engel Gabriël. Hij vertelt haar dat ze zwanger zal worden, hoewel zij nog nooit met een man gemeenschap heeft gehad, en dat zij het kind Jezus moet noemen.

Trefwoorden
Geert Groote, Meester van de Wodhull-Harberton Getijden

Objectspecificatie

Objectnaam
handschrift
Materiaal
perkament
Afmetingen
Huidige locatie
Niet in het museum te zien
Verwervingsmethode
schenking
Verwervingsdatum
1871-07-07
Verwervingsbron
Objectnummer
ABM h20

Objectbeschrijving

Er zijn zeven bladgrote miniaturen: de kruisiging (f. 13v) bij de lange getijden van het H. Kruis, Pinksteren (f. 33v) bij de lange getijden van de H. Geest, de transfiguratie op de berg Tabor (f. 59v) bij de getijden van de Eeuwige Wijsheid, de verkondiging aan Maria (f. 82v) bij de O.L. Vrouwegetijden, het laatste oordeel (f. 118v) bij de zeven boetpsalmen, allerheiligen (f. 142v) bij de getijden van Allerheiligen, en engelen die zielen in een doek dragen van het vagevuur naar God de Vader (f. 198v) bij het dodenofficie.
Zowel rond de miniaturen als rond de tekst op de tegenoverliggende bladzijden is randversiering over vier marges aangebracht in de zogenaamde `kriezel'-stijl', die hier, zoals in vrijwel al het werk van de meester, is gecombineerd met een netwerk van inktlijnen met veelkleurige en gouden druppelvormige blaadjes en gouden rondjes. De randversiering samen met de monumentale ingevoegde bladgrote miniaturen toont aan dat dit boek in dezelfde groep handschriften behoort als de drie eerder genoemde handschriften. Van alle handschriften in deze groep heeft dit getijdenboek de fraaiste randversiering en initialen, met helder gekleurde bloemmotieven op geschulpte gouden ondergrond.
Er zijn zeven bladgrote miniaturen: de kruisiging (f. 13v) bij de lange getijden van het H. Kruis, Pinksteren (f. 33v) bij de lange getijden van de H. Geest, de transfiguratie op de berg Tabor (f. 59v) bij de getijden van de Eeuwige Wijsheid, de verkondiging aan Maria (f. 82v) bij de O.L. Vrouwegetijden, het laatste oordeel (f. 118v) bij de zeven boetpsalmen, allerheiligen (f. 142v) bij de getijden van Allerheiligen, en engelen die zielen in een doek dragen van het vagevuur naar God de Vader (f. 198v) bij het dodenofficie.
De kalender met de feesten van Hippolytus (13 augustus), Jeroen (17 augustus), de 11.000 Maagden (21 oktober) en Barbara (4 december) in rood, en het feit dat de getijden van de Maagd Maria pas volgen na de getijden van het H. Kruis, de H. Geest en de Eeuwige Wijsheid, wijzen erop dat dit boek in Delft gemaakt is. In de litanie van alle heiligen wordt Agnes, patrones van het Delftse Agnesklooster, als eerste vermeld.

Aanvullende informatie

Decoratie: 7 bladgrote miniaturen (ingevoegd), 7 grote versierde initialen met randversiering over 4 marges, talrijke kleine initialen met randversiering, penwerkversiering (Delfts),Handschrift: littera textualis,Boekband: 18de eeuw

Eigendomsgeschiedenis

na ca. 1854, Utrecht, S.P. Lipman schenking aan Utrecht, ABM; 1976, Utrecht, RMCC

Literatuurverwijzingen

  • 2017, Overschilderd: van Gregoriusmis naar bijbeltekst : de Reformatie van de Utrechtse Jacobikerk, Bueren, T. van
  • 2016, Transparent meanings? : intended communicative functions of medieval stained-glass windows in the Low Countries, Dikken, Charlotte, p. 39, afb. 9a
  • 2016, Billboards uit de middeleeuwen : de functies van middeleeuws gebrandschilderd glas in de Lage Landen, Dikken, Charlotte, p. 154, fig. 1
  • 2012, Gebeeldhouwde nagedachtenis in de Domstad, Bueren, T. van, p. 34, afb. 2.10
  • 2012, Naar de Middeleeuwen : het Aartsbisschoppelijk Museum in Utrecht vanaf het begin tot 1882, Peters, Elmer, p. 133, afb. (f. 82v-83r)
  • 2011, IIMM : illustrated inventory of medieval manuscripts in Latin script in the Netherlands 1 Utrecht, Museum Catharijneconvent = IIMM : inventaire illustré de manuscrits médiévaux = IIMM : illustriertes Inventar mittelalterlicher Manuskripte, Gumbert, J.P., nr. 24
  • 2010, Geloof in Nederland : nabeschouwing, Eijnatten, Joris van
  • 2010, 2000 jaar Nederlanders en het einde der tijden, Paul, H., p. 1077, afb.
  • 2008, 2000 jaar Nederlanders en hun heilige boeken, Exalto, J., p. 82, afb.
  • 2007, God in beeld, Staal, Casper, p. 160, afb. 5
  • 2006, Christendom in Nederland : topstukken uit Museum Catharijneconvent, Hellemans, B.S., p.39, afb. 31
  • 2006, Christianity in the Netherlands : highlights from Museum Catharijneconvent, Hellemans, B.S., p.39, afb. 31
  • 2006, Engelen in de kunst, Schriemer, Inge, p. 141, afb.
  • 2005, Jaarboek Nederlandse postzegels 2005, p. 74-77
  • 2003, Museum Catharijneconvent [agenda] 2004, afb. week 40
  • 2000, Museum Catharijneconvent : een keuze uit de mooiste werken, Koers, Niels H., p. 35, afb.
  • 1999, Leven na de dood : gedenken in de late Middeleeuwen, Bueren, T. van, cat. nr. 18, p. 10, 21, 23
  • 1997, Gouden legenden : heiligenlevens en heiligenverering in de Nederlanden, Mulder-Bakker, Anneke B., p. 33 afb. 22, p. 47
  • 1997, flämische Buchmalerei am Ende des Burgunderreichs : der Meister des Dresdener Gebetbuchs und die Miniaturisten seiner Zeit, Brinkmann, Bodo, p. 331, nt. 66
  • 1996, Museum Catharijneconvent : agenda / diary 1997, Koers, Niels H., week 44
  • 1993, Middeleeuwse boeken van Het Catharijneconvent, Wüstefeld, W.C.M., p. 159, cat. nr. 107, afb.
  • 1993, Sebastiaan : martelaar of mythe, Jacobs, Johanna, p. 58
  • 1989, golden age of dutch manuscript painting [Utrecht], Marrow, J.H., p. 270-271, cat. nr. 92, pl. 92 en afb. 145
  • 1978, Gerard David and manuscript illumination in the Low Countries, 1480-1509, Scillia, D.G., p. 137-138, afb. 25-29
  • 1971, Noordnederlandse miniaturen : de gouden eeuw der boekverluchting in de Noordelijke Nederlanden, Brounts, Albert (inl.), cat. nr. 75
  • 1963, Kunst uit kerkelijke musea in Nederland, Haaren, H.J.A.M. van, p. 24, cat. nr. 29
  • 1955, Verluchte handschriften uit de Nederlanden tot 1550 uit Nederlands bezit, p. 22, cat. nr. 80
  • 1950, Nederlandse boek 1300-1800, Jansen, B.M.L.J.M., cat. nr. 48
  • 1937, miniature dans les Pays-Bas septentrionaux, Bijvanck, A.W., afb. 37
  • 1931, principaux manuscrits a peintures conservés dans les collections publiques du Royaume des Pays-Bas, Byvanck, A.W., p. 114
  • 1922, Noord-Nederlandsche miniaturen in handschriften der 14e, 15e en 16e eeuwen, Bijvanck, A.W., p. 55-56, cat. nr. 137, afb. 198; p.339
  • 1922, Verluchte handschriften in het Aartsbisschoppelijk Museum te Utrecht, Vreese, Willem de, p. 201-221, m.n. p. 214-21
  • From the bosom of Abraham to the beatific vision : on some medieval images of the soul's journey to heaven, Bratu-Minott, Anca, p. 198
  • Oudheidkundig Jaarboek : derde serie van het Bulletin van den Nederlandschen Oudheidkundigen Bond, p. 199
  • Bulletin de la Société francais de reproductions manuscrits à peintures, 15 (1931), p. 114