Geen afbeelding beschikbaar

Vlaamse Meester

Getijden- en gebedenboek, met kalender [Spaans]

-

Getijden- en gebedenboek
Brugge, 1470
ABM h13

In de Middeleeuwen bidden geestelijken dagelijks op vaste tijdstippen, ook wel getijden genoemd. Met de komst van getijden- en gebedenboeken in de Nederlandse taal wordt het ook voor leken, mensen die niet tot de geestelijke stand behoren, mogelijk om de getijden te bidden. Deze boeken behoren in de vijftiende eeuw tot de populairste boeken van de Noordelijke Nederlanden.

Trefwoorden
Vlaamse Meester

Objectspecificatie

Objectnaam
handschrift
Materiaal
perkament
Afmetingen
Huidige locatie
Niet in het museum te zien
Verwervingsmethode
schenking
Verwervingsdatum
1884
Verwervingsbron
Objectnummer
ABM h13

Objectbeschrijving

Het boek bevat drie miniaturen van een oorspronkelijke serie van zes. Pinksteren (f. 19v), Maria met kind (f. 25v) en koning David in gebed (f. 80v) worden aan alle vier zijden omgeven door gestileerde acanthusblaadjes, bloemen en ranken. De stijve bewegingloze figuren hebben starende uitdrukkingsloze gezichten. De dominante kleuren zijn grijs en blauw, waarbij ook goud is aangebracht. De gehistorieerde initialen bevatten acht scènes uit het leven van Christus, vanaf de visitatie tot de vlucht naar Egypte, en eindigend met de Piëta. Tien andere tonen een afbeelding van een heilige. De volgorde van de teksten is anders dan in Nederlandse handschriften. Hier ziet men eerst de H. Kruisgetijden, H. Geestgetijden, mis van Maria, Mariagetijden en Mariagebed, gevolgd door zeven boetpsalmen en litanie, dodenofficie en suffragiën.

Aanvullende informatie

Decoratie: 3 bladgrote miniaturen (ingevoegd, 3 ontbreken), 6 bladen met grote initiaal en randversiering over 4 marges, 17 gehistorieerde initialen met 2 versierde marges, talrijke initialen met penwerk,Handschrift: littera textualis,Gebeden in het Spaans toegevoegd,Boekband: 17de eeuw, bruin leer

Eigendomsgeschiedenis

16de eeuw, Spaans sprekende eigenaar; na 1877, Amersfoort, deken H. Blom (d. 1884) schenking aan Utrecht, ABM; 1976, Utrecht, RMCC

Literatuurverwijzingen

  • 2011, IIMM : illustrated inventory of medieval manuscripts in Latin script in the Netherlands 1 Utrecht, Museum Catharijneconvent = IIMM : inventaire illustré de manuscrits médiévaux = IIMM : illustriertes Inventar mittelalterlicher Manuskripte, Gumbert, J.P., nr. 17
  • 2002, Humanismo y Reforma en el s. XVI, Heijden, Chris van der, p. 88, p. 220
  • 1993, art en Hollande au temps de David et Philippe de Bourgogne : trésors du musée national Het Catharijneconvent à Utrecht, Defoer, Henri L.M., p. 52, cat. nr. 8, afb.
  • 1993, Middeleeuwse boeken van Het Catharijneconvent, Wüstefeld, W.C.M., p. 171, cat. nr. 118, afb.
  • 1992, Fasciculus temporum : arte tardo-medieval do Museu Nacional Het Catharijneconvent de Utreque, Wüstefeld, W.C.M., p. 46-47, cat. nr. 2, afb.
  • 1956, 5000 jaar schrift en schrijven
  • 1931, principaux manuscrits a peintures conservés dans les collections publiques du Royaume des Pays-Bas, Byvanck, A.W., p. 113
  • 1922, Verluchte handschriften in het Aartsbisschoppelijk Museum te Utrecht, Vreese, Willem de, p. 201-221, m.n. p. 202