Geen afbeelding beschikbaar
  • /media/adlib/RMCC%20s48_1.jpg

onbekend

Vrede maant de kerken tot verdraagzaamheid

-

Vrede maant de Kerken tot verdraagzaamheid
anoniem, ca. 1650
RMCC s48

Heb uw naaste lief
De vrede betreedt een kamer waarin de paus, Calvijn en Luther aan een tafel zitten, terwijl Menno Simonsz zijn brood nog eens in het water doopt. De populariteit van dit soort voorstellingen halverwege de zeventiende eeuw laat zien dat lang niet iedereen het nodig vindt om partij te kiezen voor een bepaalde groepering. ‘Libertijnen’ en ‘neutralisten’, christenen die zich niet bij een kerkgenootschap aansluiten, leggen er de nadruk op dat de Liefde, zowel voor Christus als voor de medemens, het belangrijkst is.

Objectspecificatie

Objectnaam
schildering
Materiaal
olieverf, doek
Afmetingen
Nu te zien in
Luther
Verwervingsmethode
bruikleen
Objectnummer
RMCC s48

Objectbeschrijving

De Kerken zijn vertegenwoordigd door Calvijn, de paus, Luther en een wederdoper. Op de schilderijen aan de wand Gerechtigheid die Vrede op een voetstuk helpt (midden) en Caritas (rechts). Bij Vrede de tekst: Willecom vrinden altesamen / Neempt de vrede metter Hant / Soo en mach v niemant pramen / Oft vyant comen in v lant / en Van hondert die dit lesen. / Qualyck tien diet sullen verstaen. / Dus latet ongeuonnist wesen. / Op dat dit vry mach blÿuen staen. Boven de figuur van Calvijn: Dit Calf fÿn ist met desen sappe Van Oraignen. / Des ick noÿt beter spÿse en Vant. / Maer moet mÿ wachten van Calangien. / Oft soude moeten ruymen t’lant. Boven de paus: Eÿ de[e]s pap is bitter gebrockt met schellen v[a]n oraignen. / Daerom mÿn Catte lecken niet als sÿ plagen: / Maer compt mÿnen ouden kock we[e]r wt Spaignen / Sou al t’ geselschap willen veriaghen. Boven Luther: Ick raecke de luÿt teer aen / En soude geeren houden goeÿ maet / Maer niemant en wilt mÿn spel verstaen / Soo ist best dat ick t’late.
Boven de lage kast: Waer de liefde int herte ghedaen. / Soo en hoefde ick niet op’t tresoir, niet te staen. De tekst op de vloer: Ick herdoper mÿn broot vrÿ sonder slvÿpen / En acht op alle dit gheselschap niet een sier / Want hadden sÿ macht naer wille ick moestet vercruÿpen / oft gheworpen te worden int vier.

Aanvullende informatie

De voorstelling is gebaseerd op een prent (vgl. Hollstein 38, p. 236, afb. p. 237; Atlas van Stolk nr. 326 en inv. nr. 15 B 27).

Literatuurverwijzingen

  • 2017, Dialog der Konfessionen : Bischof Julius Pflug und die Reformation : die Ausstellung zur Ökumene, p. 15, afb.
  • 2017, Luther und die Deutschen : Begleitband zur Nationalen Sonderausstellung auf der Wartburg 4. Mai - 5. November 2017, p. 107, 334, afb.
  • 2017, kracht van Luther, Barnard, Marcel, p. 186-187, afb.
  • 2017, Zing, vecht, huil, bidt, Taes, Sofie
  • 2016, Bake-ituna = Tratado de paz, p. 769, afb. 1.2.1.
  • 2015, Reformation : Aufstand gegen Kaiser und Papst, Schnurr, Eva-Maria, p. 134-135, afb.
  • 2013, Traits of tolerance : religious tolerance in the Golden Age, Eck, Xander van, p. 16, afb.
  • 2013, reluctant tolerance?, Spaans, Joke, p. 16, afb. 2
  • 2013, Vormen van verdraagzaamheid : religieuze (in)tolerantie in de Gouden Eeuw, Eck, Xander van, p. 16, afb.
  • 2013, Tolerantie tegen wil en dank?, Spaans, Joke, p. 16, afb. 2
  • 2013, Hell or paradise : the origins of caricature 16th-18th centuries, Elsig, Frédéric, p.138, afb. 32 en p. 128, afb.
  • 2013, andere verbeeld : verbeeld gevaar, Wyckmans, Karen, p. 17, afb.
  • 2013, Vormen van verdraagzaamheid : religieuze (in)tolerantie in de Gouden Eeuw, Priem, Ruud, p. 27, afb. 2
  • 2009, nieuwe tijd, een nieuwe kerk : de opkomst van het ‘calvinisme’ in de Lage Landen, Veen, Mirjam G.K. van, omslag
  • 2009, Menschenjagd im Namen Gottes, Gottschalk, Gesa
  • 2009, Tiempo de paces 1609-2009 : la Pax Hispanica y la tregua de los doce anos
  • 2009, Calvijn en de Nederlanden, Apperloo-Boersma, K., p. 81, afb.
  • 2009, Pariser Bluthochzeit : 1572 Bartholomäusnacht, Herold, Anja
  • 2009, Christenen in het oude Rome, Toolen, Afke van der
  • 2009, 2000 jaar Nederlanders en hun verdraagzaamheid, Wallet, B., p. 658, afb.
  • 2009, Sieg der Toleranz, Welle, Florian, p. 125, afb.
  • 2009, Calvinismus : die Reformierten in Deutschland und Europa, Reiss, Ansgar, p. 158, nr. III.48, afb.
  • 2008, Tachtigjarige Oorlog : opstand en consolidatie in de Nederlanden (ca. 1560-1650), Groenveld, S., p. 187, afb.
  • 2008, Netherlandish image after iconoclasm, 1566-1672 : material religion in the Dutch Golden Age, Mochizuki, M.M., p. 193, afb. 4.5
  • 2007, Martin Luther : zijn leven, zijn werk, Hiebsch, Sabine, p. 259, afb.
  • 2007, Lutherische Bekenntnisgemälde des 16. bis 18. Jahrhunderts : die illustrierte Confessio Augustana, Brückner, Wolfgang, p. 101-102, afb.
  • 2007, admiraal : de wereld van Michiel Adriaenszoon de Ruyter, Deursen, A.Th. van, p. 139, afb.
  • 2007, tijd van ontdekkers en hervormers, Wilschut, A., p. 71, afb.
  • 2006, Christendom in Nederland : topstukken uit Museum Catharijneconvent, Hellemans, B.S., p. 64-65, afb. 58
  • 2006, Christianity in the Netherlands : highlights from Museum Catharijneconvent, Hellemans, B.S.
  • 2005, Als Frieden möglich war : 450 Jahre Augsburger Religionsfrieden, Hoffmann, C.A., p. 407-408, cat. nr. V.1, afb., afb. dt. op Franse p.
  • 2003, Goddelijk geschilderd : honderd meesterwerken van museum Catharijneconvent, Defoer, Henri L.M., p. 148-150, afb.
  • 2003, Museum Catharijneconvent [agenda] 2004, afb. week 30
  • 2002, beeldenstorm, Kaptein, Herman, afb. 6
  • 2002, schilderijen van Museum Catharijneconvent, Dijkstra, Jeltje, p. 317, afb.
  • 2001, Protestants protest tegen de paus : tegenstellingen in protestantse spotprenten uit de zestiende en zeventiende eeuw in de Nederlanden, Haaren, Neeltje van, p. 36, afb.
  • 2000, 20 eeuwen Nederland en de Nederlanders, 45 : dominees en pastoors, Speet, Ben, p. 1075
  • 1999, Tussen Gideonsbende en publieke kerk : een studie over het gereformeerd protestantisme in Friesland, 1580-1650, Bergsma, W., p. 26, afb.
  • 1998, 1648 Vrede van Munster : feit en verbeelding, Dane, J., p. 82, afb. 73
  • 1998, Word and image in a group of seventeenth-century protestant prints, Windross, Michael
  • 1998, 1648-Krieg und Frieden in Europa : Ausstellungskatalog, Bussman, K., p. 282, cat. nr. 6, afb.
  • 1998, Geloven in verdraagzaamheid? : voorwerpenlijst, Kootte, T.G., nr. 43
  • 1998, Vrede, vrijheid, vaderland : Nederlandse protestanten en de vrede van Munster, As, H.H.J. van, afb. 76
  • 1998, 1648-War and peace in Europe : essay volume 1: Politics, religion, law and society, Bussman, Klaus, p. 234, afb.
  • 1998, Beeldenstorm 2 : close-ups van kunst uit Nederlandse musea, Os, H.W. van, p. 15, afb.
  • 1998, Geloven in verdraagzaamheid? : tentoonstelling van 14 maart t/m 26 juli 1998 in het kader van de nationale herdenking van de Vrede van Munster, Kootte, T.G., p. 3-5
  • 1998, 1648 : oorlog en vrede in Europa, Kootte, T.G., cd-rom
  • 1998, Geloven in verdraagzaamheid, Kootte, T.G., p. 4, afb. 1
  • 1998, Prediger des Evangeliums : Erben der Reformation im Spiegel der Kunst, Zeller, Reimar, afb. 58
  • 1997, T'is ghenoegh, oorloghsmannen : de Vrede van Munster: de afsluiting van de Tachtigjarige Oorlog, Groenveld, S., p. 17 afb. 10
  • 1997, Friede von Münster : die niederländische Seite des Westfälischen Friedens, Groenveld, S., p. 18, afb.
  • 1997, Geschiedenis van de provincie Utrecht : van 1528 tot 1780, Dekker, C., p. 157, afb.
  • 1996, Sporen van Menno : het veranderende beeld van Menno Simons en de Nederlandse mennisten, Visser, Piet, p. 114, afb. 11
  • 1996, leven vol gevaar : Menno Simons (1496-1561) leidsman der dopers, Rademaker-Helfferich, B., cat. nr. 111
  • 1994, Remonstranten, wat beweegt ze?, Cossee, E.H.
  • 1994, Rekkelijk of precies : remonstranten en contraremonstranten ten tijde van Maurits en Oldenbarnevelt, Kootte, T.G., p. 102, cat. nr. 2
  • 1993, Kloosterkeukens en recepten : 'soms ruikt de aarde naar de hemel', Coppens, Thera, p. 23 afb.
  • 1986, Ketters en papen onder Filips II [3de dr.], Dirkse, Paul, p. 174, afb. 109
  • 1983, Luther und die Folgen für die Kunst, Hofmann, Werner (ed.), p. 319, afb. 30
  • 1982, Tekst en uitleg [1982], Defoer, Henri L.M., p. 61, afb.
  • 1981, Geloof en satire anno 1600, p. 38-42, afb.
  • 1979, Tekst en uitleg [1979], p. 63, afb.
  • 1978, Jaarverslag Rijksmuseum Het Catharijneconvent 1977
  • 1976, All the paintings of the Rijksmuseum in Amsterdam [1976] : a completely illustrated catalogue, Thiel, P.J.J. van, p. 650, cat. nr. A 4152, afb.
  • "Hier stehe ich!" : Luthermythen und ihre Schauplätze, Joestel, Volkmar, p. 6/7 en 13-14, afb.