LUX en de Pietà

Frans Thomése zoekt in zijn boek Schaduwkind, waarin hij de dood van zijn dochtertje beschrijft, zijn toevlucht bij de Pietà. Dit is voor hem het symbool om het taboe van het spreken over de dood van je kind ook werkelijk taboe te kunnen laten zijn. Want er zijn geen woorden voor. Dat heeft ook Marian Grandia ervaren toen ze haar zoon verloor. Het beeld van Maria met haar dode zoon heeft haar kracht gegeven: “Om niet te blijven zitten met die open armen de rest van je leven –ik heb een kind verloren en ik kan niets meer. Want dat is de ultieme overwinning van het verdriet over die dood.” In de Pietà kan iedereen zijn binnenwereld herkennen en juist datgene wat zo moeilijk te benaderen is, kan door kunst en religie uitgedrukt worden. Het menselijke en het goddelijke ontmoeten elkaar. De Pietà geeft vorm aan wat niet begrepen kan worden.

 

De Pietà, de metafoor van het Avondland voor het menselijk lijden, kent talrijke gezichten.

De Belgische kunstenares Ria Verhaeghe verzamelt en bewerkt krantenfoto’s. Dit archief, dat ze provisoria noemt, vormt de basis van haar beeldend werk. Ze zegt erover: “Als kijker doorblader ik dagelijks de krant. Je ziet dan veel wenende vrouwen, maar wat gebeurt er als je ze isoleert en bij elkaar voegt? Door deze treurende moeders te verzamelen,wil ik ze een plaats geven.” Juist het kleine is veelzeggend en doet veel grotere uitspraken over de maatschappij dan we vermoeden, vindt Verhaeghe.

‘Wie zou niet wenen als hij de Moeder van Christus in zulk een foltering zag?’. Componist Daan Manneke heeft een nieuw Stabat Mater gecomponeerd. Er zijn emoties die ieder mens moet ondergaan. Het echte verdriet, de gespletenheid en de devotie laat hij voelen door koor en orkest. Beeldend kunstenaar Caspar Berger wil dit geïdealiseerde beeld van de rouw – ooit zo mooi verbeeld door Michelangelo - terugbrengen naar een rauwheid en het zo ontleden. Vier jaar heeft hij erover gedaan om zijn eigen vertaling van Michelangelo‘s Pietà te maken. Veel verbeeldingen voeren terug naar het klassieke beeld waarop de moeder haar gestorven kind koestert. Ontelbare keren is deze diepe smart in klank, vorm en woord verbeeld. Nog altijd worden we er dagelijks mee geconfronteerd. In LUX een kleine archeologie van de Piëta - over liefde en verdriet, leven en dood -.