Infobladen

• Bestemd voor: HAVO/VWO tweede fase
• Aansluiting bij: Geschiedenis, CKV1 en 2, Godsdienst/Levensbeschouwing en Maatschappijleer

De infobladen vertellen het verhaal van de geschiedenis van het christendom in Nederland aan de hand van thema’s uit Museum Catharijneconvent. Naast achtergrondinformatie wordt een aantal kenmerkende (kunst)voorwerpen besproken en bevat elk blad een tijdslijn en een literatuurlijst.

Lesmateriaal:
• informatieblad met kleurenafbeeldingen
• tijdslijn (pdf)

Tijd: minimaal 2 lesuren

Kosten: gratis

Voor meer informatie of bestellingen: educatie@catharijneconvent.nl of bel 030 231 38 35.

	Woord en Wapen (tot 800) In 690 bezoekt de Engelse missionaris Willibrord Nederland en predikt het evangelie vanuit de nederzetting Trajectum (Utrecht). Hij wordt daarbij gesteund door de Frankische machthebbers, die hun rijk willen uitbreiden met het gebied langs de Noordzee.
	Kloosters en Kruistochten (800-1200) Met de verbreiding van het christendom ontstaan kerken en kloosters. Christenen gaan bovendien op pelgrimstocht om hun geloof te belijden. Vanaf de 11e eeuw komt een specifieke, meer agressieve vorm van pelgrimage op: de kruistocht.
	Middeleeuwse Meesterwerken In de Middeleeuwen is de kerk of kathedraal het belangrijkste gebouw van de stad. De torens van de kerk vormen het hoogste punt en zijn van heinde en verre te zien. Niet alleen het kerkgebouw zelf, ook het interieur maakt grote indruk op de middeleeuwse gelovigen. De kerk is gevuld met altaarstukken, beelden en schilderijen. Deze kunstwerken worden door de rijkere inwoners van de stad besteld bij beeldsnijders en schilders. De kunstenaars, hun werkwijze en hun opdrachten staan in dit infoblad centraal.
	Monnikenwerk. Het Scriptorium In de Middeleeuwen zijn kloosters centra van kennis en cultuur. Monniken en nonnen brengen veel tijd door in hun bibliotheek en schrijfatelier. Daar studeren zij en schrijven zij teksten over. In die tijd zijn er maar weinig mensen die kunnen lezen en schrijven. Het vervaardigen van handschriften is daarom tot de dertiende eeuw typisch ‘monnikenwerk’.
	Kloosters in de Middeleeuwen Je terugtrekken uit de wereld, samenleven in een gemeenschap, je hele leven in dienst van God stellen, dagen vullen met bidden, mediteren en werken. Onbegrijpelijk, volgens velen. Een ideaal christelijk leven volgens sommigen. Zij besluiten om in te treden in een klooster. In de Middeleeuwen zijn kloostergemeenschappen een vanzelfsprekend verschijnsel. Tegenwoordig zijn er in Nederland nog maar weinig bewaard gebleven. Enkele oude kloostergebouwen hebben nu een andere bestemming. Zo is Museum Catharijneconvent gehuisvest in een voormalig klooster van de johannieterorde.
	Meditatie en Devotie (1200-1500) Geert Grote richt in de 14e eeuw de Moderne Devotie op. Deze geestelijke beweging draait om eenvoud, kuisheid en afkeer van de wereld. De Moderne Devotie krijgt veel volgelingen, die behoefte hebben aan vrome lectuur in de volkstaal.
	Humanisme en Hervorming (1500-1600) De hervormers Luther en Calvijn scheiden zich af van de katholieke kerk. De beeldenstorm barst los en er breekt opstand uit. In de nieuwe Republiek wordt vastgelegd dat niemand om zijn geloof mag worden vervolgd.
	Vroomheid en Verlichting (1600-1800) De calvinistische kerk is sinds de 17e eeuw bevoorrecht en bepaalt tot op heden het beeld van Nederland. In de Verlichting vraagt men zich af of kerken elkaar moeten overheersen aangezien elk mens in principe gelijk is.
	Geloof en Gezag (1800-1950) De definitieve scheiding tussen kerk en staat vindt plaats in de 19e eeuw, waardoor de rooms-katholieke én protestantse kerk zich opnieuw organiseren. Uiteindelijk verzuilt Nederland: protestanten, katholieken, socialisten en liberalen vormen eigen organisaties rondom politiek, onderwijs en media.
	Kerststal in de kunst en Napolitaanse kerststal Eeuwenlang zijn kunstenaars geïnspireerd door de gebeurtenis in de kerstnacht. Vanaf het vroege christendom tot nu is het verhaal van de geboorte van Jezus een populair thema in de kunst.

Onderwijs

Voortgezet onderwijs

Infobladen