Lezingen bij ''Goddelijke inspiratie''
Voor alle lezingen geldt: reserveren via info@catharijneconvent.nl of 030 231 38 35.
Toegang lezingen op vertoon van een geldig entreebewijs voor het museum, tenzij anders vermeld.
Andrej Rublev. De heilige Russische ikonenschilder
Dinsdag 28 mei | 14.00-15.00 uur
Door gastconservator Désirée Krikhaar
God gebruikt de ikoonschilder als een instrument, wiens hand Hij leidt. Daarom zijn weinig namen van schilders bekend. In Rusland zijn soms schilders bekend die in die kloosters en kerken gewerkt hebben. Theophanes de Griek is de eerste grote “Russische” kunstenaar, aan wie enkele werken met zekerheid toegeschreven kunnen worden. Zijn leerling Andrej Rublev heeft samen met hem gewerkt maar ook zelfstandig grootse scheppingen tot stand gebracht. Zijn ikonen werden de standaard voor alle schilders na hem. Zelfs Lenin bewonderde Rublev zo, dat hij hem een hoge onderscheiding toekende. Na de val van het communistische regime is Rublev heilig verklaard.
De invloed van de Byzantijnse kunst op het westen
Donderdag 20 juni | 12.00-13.00 uur | Vriendenlezing / Niet-Vrienden € 5,-
Door Henri Defoer, oud-directeur van Museum Catharijneconvent
Na de invallen van de barbaren was in het westen een eind gekomen aan het Romeinse Rijk, maar in het oosten leefde het voort als het Byzantijnse Rijk. Niet langer was Rome de hoofdstad maar Constantinopel. De kunst van die stad stond in het westen in hoog aanzien. Ivoorsnijders, miniaturisten en schilders oriënteerden zich op Byzantijnse voorbeelden. Ook kwamen Byzantijse kunstenaars naar het westen waar plaatselijke kunstenaars door hen werden opgeleid. Vooral in Italië was de invloed van Byzantium groot. In meer noordelijke streken waren het vooral Byzantijnse thema's, zoals Moeder Gods of de Man van Smarten die werden overgenomen.
Ikonen en hun betekenis in de liturgie
Dinsdag 2 juli | 14.00-15.00 uur
Door Paul Brenninkmeijer, rooms-katholiek priester en voorganger in de Byzantijnse liturgie
Ikonen hebben een onmisbare plaats bij de viering van de liturgie. Door middel van kleuren en vormen worden de geloofsgeheimen die in de kerk gevierd worden zichtbaar tegenwoordig gesteld. Verwezen wordt naar de Bijbelverhalen die worden uitgebeeld, naar apocriefe evangeliën en naar teksten uit de Byzantijnse liturgie. Centraal staat het paasmysterie waarin de Verrijzenis van Christus wordt gevierd die het nieuwe leven schenkt aan de hele wereld. Verder gaat het over de werking van de Heilige Geest en de beleving van de Drie-ene God gericht op het heil van mensen. Engelen en Heiligen staan in dienst hiervan. Er wordt verwezen naar schilderingen en teksten uit de westerse christelijke traditie.
Catharina, Paraskeve en Barbara. Martelaressen door Goddelijke inspiratie
Dinsdag 9 juli | 14.00-15.00 uur
Door Désirée Krikhaar, gastconservator van de tentoonstelling.
Martelaren en martelaressen hebben in de eerste eeuwen van het dan nog verboden Christendom hun geloof standvastig beleden. Daarvoor zijn zij gemarteld en uiteindelijk onthoofd. Desiree Krikhaar zal in deze lezing meer vertellen over Catharina, Paraskeve en Barbara. Ook deze drie martelaressen hebben hun martelingen vol overtuiging doorstaan. Telkens zijn zij gered door hun diepe geloof of door de tussenkomst van engelen. Als in een stripverhaal zijn de levens en de wonderen van de heiligen in beeld gebracht. En dan blijkt dat de legendes grotendeels overeenkomen. Steeds zijn er trouwlustige mannen, die de meisjes willen verleiden, maar zij blijven trouw aan hun ene Bruidegom.
Ikonenschilders tussen Oost en West. De Wapenkamers van het Kremlin
Zaterdag 3 augustus | 14.00-15.00 uur
Door Désirée Krikhaar, gastconservator van de tentoonstelling
Na de grote brand van Moskou in 1547 opent de stad zijn deuren voor kunstenaars en ambachtslieden uit het Westen. De Wapenkamers van het Kremlin worden ingericht als ateliers. Hier werkten Russische ikonenschilders samen met westerse kunstenaars, die hun bijbels en atlassen hebben meegebracht. De afbeeldingen in deze boeken openen de ogen van de Russen, die met perspectief, landschap, architectuur en eigentijds geklede figuren kennis maken. Deze nieuwe inzichten worden gecombineerd met de klassieke schildervoorschriften en zo ontstaat een heel nieuwe stijl: de Wapenkamerstijl.