Museum Catherijneconvent

Utrecht, 12 mei 2009

 

 

Utrecht, culturele hoofdstad van de Middeleeuwen

 

 

De historische binnenstad van Utrecht, met de Domkerk als middelpunt, ademt nog steeds een middeleeuwse sfeer. Maar hoe zag de stad er uit in de Middeleeuwen, welke invloed had de kerk en wat betekende dit voor de bloei van de kunsten? Voorwerpen als de prachtige Bernulfuscodex - één van de oudste handschriften in de museumcollectie - uit de elfde eeuw, een verfijnd stenen Mariakopje en schilderijen van de Utrechtse meesterschilder Jan van Scorel (1495-1562) vertellen dit indrukwekkende verhaal.

 

De Utrechtzalen nemen de bezoeker mee terug naar de periode dat Utrecht het belangrijkste religieuze, culturele en politieke centrum van de wijde omgeving was. Vermogende geestelijken hadden de macht in handen en samen met rijke burgers wilden zij God eren én de welvaart van hun stad tonen. Handelaren, studenten, ambachtslieden en kunstenaars trokken naar Utrecht om te profiteren van de grote (bouw)opdrachten. Zo werd Utrecht culturele hoofdstad van de Middeleeuwen, met een rijke productie van schilderijen, beeldhouwwerken, boeken en kleding.

 

De kunst bloeide op in diverse ambachten. In de Utrechtzalen speelt per ambacht één kunstenaar de hoofdrol: Jan van Scorel voor de schilderkunst, Adriaan van Wesel voor de beeldhouwkunst en Jacob van Malborch voor de borduurwerkers. Ook de Utrechtse manuscriptmakers nemen een prominente plaats in. Nieuw is dat de bezoeker digitaal door de middeleeuwse boeken kan bladeren en kan inzoomen op prachtige details.

Naast deze ambachten is in de Utrechtzalen een belangrijke rol weggelegd voor de kerk als opdrachtgever. Hierbij treden de belangrijkste bisschoppen uit die tijd, Bernulfus (1027-1054) en David van Bourgondië (1455-1496), voor het voetlicht. Bezoekers krijgen tevens een kijkje in het middeleeuwse leven van alledag. Filmpjes en animaties brengen de middeleeuwse personages tot leven en bieden een bijzondere blik in de toenmalige ateliers.

 

De Utrechtzalen verbinden stad en museum, heden en verleden; voor zowel volwassenen als kinderen. Ook aan de scholen is gedacht: leerlingen kunnen met het lesproject Moord in de Middeleeuwen in de huid kruipen van een middeleeuwse Domscholier. Het verhaal speelt zich af in 1480. Dirck, een leerling aan de Utrechtse Domschool, raakt verstrikt in een web van intriges. Dan wordt er een moord gepleegd. Dirck is de enige die de dader kan vinden. De leerlingen gaan terug in de tijd en helpen de moord op te lossen. Dit doen ze met behulp van het dagboek van Dirck, een interactief webspel, een speurtocht door Utrecht en een bezoek aan het museum. Het lesproject is vanaf september 2009 beschikbaar.

 

De Utrechtzalen zijn vanaf 4 juni geopend voor publiek.